Endüstri 4.0, bir Alman federal hükümeti inisiyatifi olarak 2011 yılında başlatıldı. Bu inisiyatifin temel amacı bilişim teknolojileri ile endüstriyi bir araya getirmek; veya başka bir ifadeyle endüstride ‘bilgisayarlılaşmayı’ sağlamak. Bu amacın sağlanması için de dört ana eğilimin kombinasyonun endüstriye hakim olacağını öngörmekte, bunlar:

  1. Birlikte Çalışabilirlik: Burada birlikte çalışacağı varsayılan iki ögenin biri insanken; diğeri de makineler. Fakat burada fark yaratan unsur, insan ve makinelerin birlikte çalışırken Nesnelerin İnterneti’nin (Internet of Things) kullanımı.
  2. Bilgi Şeffaflığı: Bütünün oluşması için çok sayıda veri kaynağının birleştirilmesi.
  3. Teknik Destek: Gelecekte vuku bulması muhtemel olayları ve eylemleri öngörmek için veri analizinin; insanlar için sıkıcı, yorucu, ve tehlikeli işlerin yapılması için de mekanik/robotik sistemlerin kullanılması.
  4. Bağımsız Karar Alma Mekanizması: Bütün kararların merkezden alınmamasından kasıt, bilgisayarların işlerin nasıl yapılacağına karar vermesi ve işlerin yürütülmesi aşamasında makineleri kontrol etmesi; insanlarınsa özgün ve alışılmadık durumlarda karar alma ve kontrol mekanizmasına dahil olmasıdır.

 

Önceki endüstriyel devrimler nelerdi?

Endüstri 1.0, hepimize ders kitaplarında öğretilen, 18. ve 19. yüzyıllarda İngiltere’de gerçekleşen Sanayi Devrimi’ni teşkil eder. Su ve buhar gücünü kullanan makinelerin kullanımıyla Endüstri 1.0 başlamıştır. Endüstri 2.0, motorların, aydınlatmanın, ve malzemelerin işlenmesi için elektrik enerjisinin kullanılmasını temsil eder. Endüstri 3.0, temelde entegre devre teknolojisinin kullanılmasıyla bugün kullandığımız bilgisayarların üretilmesi ve internetin geliştirilmesi iken; Endüstri 4.0 ise çevrimiçi varlığın, veri toplamanın ve paylaşmanın, ve verilerin analizinin bir arada kullanılması ile robotik bilim sahasının ve diğer otomasyonların geliştirilmesi yani akıllı üretime geçişin yaşanmasıdır. Burada esas mühim nokta çevrimiçi varlığın, veri toplamanın ve paylaşmanın, ve verilerin analizinin hepsinin birbirini geri beslemesidir. Geri besleme ile sistemlerin optimum sonuçları elde etmek için kendilerini uyarlaması ve yeniden yapılandırması sağlanmaktadır. Ayrıca, bu birbirine bağlı olma, birbiriyle bağlantılı olma durumu Nesnelerin İnterneti (Internet of Things) olarak da adlandırılır. Artırılmış gerçeklik (augmented reality), uzaktan kontrol, ve üç boyutlu baskı (3D Print) Endüstri 4.0’ın uygulamadaki örneklerinden sayılabilir.

Baskı Teknolojileri bu işin neresinde yer alıyor?

Özgün endüstriyel devrimcilerden biri olarak matbaa endüstrisi her zaman mekanizasyon, otomasyon, yeni güç kaynakları, bilgisayarlar ve veri alışverişi için erken bir adaptör olmuştur. Hatta bu bağlamda, kimi tarihçiler Bilgi Devrimi’nin, Sanayi Devrimi’nden 300 yıl kadar önce, 1450lerden sonra Gutenberg hareketli tip baskı makinesinin geliştirilmesi ile yaşandığını söylemektedir.

Baskı teknolojilerinde Endüstri 4.0, geçen yıl 200.yıldönümü kutlayan, Koenig & Bauer’ın motorlu baskılarından son 20 yılda gelişen dijital baskı teknolojisine uzanan serüvende yaşanan gelişmelerin doğal bir sonucu olarak yaşanmaktadır.

Özellikle dijital baskıda son yıllarda yaşanan gelişmeler, alanda, Endüstri 4.0’ın gerçekleşmesinde en büyük etkiye sahiptir. Özellikle 3D baskıların ve bu baskıların uygulama alanlarının genişliği en güzel örnektir. Fakat tek örnek değildir. Baskı sonrası işlemlerin (finishing) teknolojisindeki gelişmeler de Endüstri 4.0’ın gelişmişliğini anlamak açısından önemlidir.

Finishing 4.0; otomasyonu, bağlantıyı, dokunmadan sağlanan iş akışını, ofset ve dijital baskılı ürünleri işleyen melez sistemleri içerir. Bu da kesintisiz bir iş akışı, yüksek düzeyde otomasyon ve hassas makine yapımı gerektirir. Bu üç bileşeni en iyi şekilde koordine eden ve, artan ürün çeşitliliğine rağmen, üretim maliyetlerini düşük tutmalarına ve daha kısa mesailer harcamalarına olanak tanıyan dokunulmamış bir iş akışı sağlayan finishing teknolojileri Endüstri 4.0’a dahildir.

Günümüzde piyasanın birçok önde gelen dijital baskı makinesi üreticisi firması gerek baskı öncesi, gerek baskı, gerekse finishing aşamalarında Endüstri 4.0’ı gerçekleştirmiş durumdadır.

Kaynak: Digital Printer Magazine, January/February 2018 Issue